ΠΩΣ ΥΦΑΙΝΟΥΝ & ΝΤΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΙΤΩΛΟΙ - ’’ Η ΦΟΥΣΤΑΝΕΛΛΑ ’’

 

Το χαρακτηριστικό από τα φορέματα του τόπου είναι η φουστανέλλα. Απ’ αυτή παίρνει το όνομα «φουστανελλοφόρος» κείνος, που φοράει τα ντόπια αιτωλικά  φορέματα.

Τη φουστανέλλα τη ράβουν οι ίδιες οι γυναίκες (παλαιότερα την έρραβαν κι ραφτάδες για καλύτερα) – με πανί αμερικάνικο λευκασμένο ή με χασέ( χασιδένια φουστανέλλα. Για να γίνη μεγάλη φουστανέλλα, χρειάζεται ένα ακέραιο κομμάτι πανί. Κόβονται πρώτα τα λαγγιόλια, τριγωνικά κάπως κομμάτια παντού.

Συράβοντας εξ λαγγιόλια φκειάνουν μάννα ή λόξα. Κολλούν έπειτα τις μαννάδες κι η φουστανέλλα έτοιμη. Η πιο ξακουσμένη κι ονομαστή στα χρονικά των φουστανελλοφόρων φουστανέλλα μι σαράντα μαννάδες: « φοράει φουστανέλλα μι σαράντα μαννάδις αυτός» . Ο κάτω γύρος της φουστανέλλας πιστρώνεται και το πίστρωμα αυτό το περνούν με γαζί (το γαζώνουν). Στη μέση σουφρώνονται οι μαννάδες. Οι δίπλες συρράβονται κι έτσι εδώ γίνεται η σούφρα ή σούρα. Απ’ τη μια ως την άλλη άκρη της σούρας συμπιάνεται ένα βαμπακερός σωλήνας φκειασμένος από χοντρό πλεχτό κορδόνι από λωρίδες πανιού φκειασμένο. Έτσι γίνεται στέρια βάση όλης της φουστανέλλας. Εδώ κρατιέται το βάρος της. Είναι η φρέζα.

ΤΟ ΜΑΚΡΟΣ ΤΗΣ ΔΕΝ ΚΑΤΕΒΑΙΝΕΙ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΓΟΝΑ.   ΣΤΑ ΜΕΤΡΑ ΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΦΟΥΣΤΑΝΕΛΛΑ, ΑΝ Η ΚΑΤΩ ΑΚΡΑ ΤΗΣ ΕΓΓΙΖΕΙ ΤΗΝ ΚΛΕΙΔΩΣΗ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΚΡΥΒΕΙ ΤΗΝ ΑΝΤΖΑ.

Εννοείται , πως αυτή η φουστανέλλα, είναι η πιο τέλεια, που μπορεί να φανταστεί κανένας. Φκειάνουν όμως και φουστανέλλες κατώτερες με λιγώτερες μαννάδες οι φτωχότεροι.

Τα παλιά χρόνια οι φουστανέλλες ράβοντας από χειρίσιο χοντρόπανο και μάλιστα με κορμί απάνω, όχι με φρέζα. Αφού τις ράβανε δηλαδή τις κολλούσαν έτσι φκειασμένες σε πάνινο γελέκι χωρίς μανίκια που σκέπαζε όλο το κορμί και κουμπώνοταν μπροστά με θηλυκωτήρες. Τέτοιες κορμοφουστανέλλες φκειάνουν και σήμερα ακόμα –(κει που συνηθιέται η φουστανέλλα) για τα παιδιά που δεν είναι άξια να κρατήσουν άλλου είδους φουστανέλλα στη μέση τους.

Εδώ και λίγα χρόνια, οι τσοπανηδες φορούσαν και τις λέρες φουστανέλλες, δηλαδή αλειμμένες με ξύγκί(συνήθεια που πήραν απ’ τους κλέφτες).

ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΕ ΤΩΡΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΦΟΥΣΤΑΝΕΛΛΑ ΑΠΟ ΣΚΟΥΡΟ ΔΡΙΛΛΙ ΔΗΛΑΔΗ Ο ΝΤΟΥΛΑΜΑΣ ή  ΠΟΥΚΑΜΙΣΑ.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΣ ‘’ ΠΩΣ ΥΦΑΙΝΟΥΝ ΚΑΙ ΝΤΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΙΤΩΛΟΙ’’ ΣΕΛ. 61

ΝΑ ΕΤΣΙ ΝΤΥΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΑΛΙΚΑΡΙΑ ! (ΕΙΠΕ Ο ΜΑΡΚΟΣ)

ΝΑ ΕΤΣΙ ΝΤΥΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΑΛΙΚΑΡΙΑ ! (ΕΙΠΕ Ο ΜΑΡΚΟΣ)

 ‘’ Κατά το 1822, έφτασε στην Κόρινθο , καθέδρα της κυβέρνησης, ο Μάρκος Μπότσαρης . Ήρθε να ζητήση βοήθεια για το Σούλι , να φροντίση και για την ανταλλαγή  του αδερφού του Κώστα κι’ άλλων Σουλιωτών, που ήταν όμηροι στον Αλή Πασσά , κ’ ύστερα πέσανε στα χέρια του Χουρσίτ.  Οι Έλληνες του Μωρία κρατούσαν τα χαρέμια του Χουρσίτ αιχμάλωτα , κ’ έτσι  η ανταλλαγή ήταν εύκολη. 

Απλά ντυμένος , με τη γαλάζια του τη φέρμελη ,τη λευκή Σουλιώτικη φλοκάτα του και στη μέση μια ξύλινη πιστόλα, χωρίς την συνειθισμένη ουρά από παλικάρια ,πρώτα πήγε στον Κολοκοτρώνη , τον παλιό του αδερφοπητό από τα Εφτάσηνα, να τονέ χαιρετήση.  Ο Κολοκοτρώνης παρουσιάστηκε μπροστά του ντυμένος αρχοντικά, το φέσι του δεμένο με πολύτιμη μεταξωτή σερβέτα, κατά το συνήθειο το Τούρκικο, και μ΄ ένα γιαταγάνι που άστραφτε στα χρυσά στολίδια (όλα αυτά βέβαια, λάφυρα από την Τριπολιτσά).     

Βλέποντας όμως πως η φορεσιά του η μεγαλοπρεπή άσκημα πήγαινε μπροστά στην φορεσιά του περίφημου Σουλιώτη, πούχε στολίδια μοναχά της δόξες του , στενοχωρέθηκε ,  μίλησε λίγο με τον φίλο του και τραβήχτηκε. Την άλλη μέρα παρουσιάστηκε στο Μάρκο ντυμένος κλέφτικα , με το τριμμένο του φεσάκι , τη φουστανέλλα την τρυπημένη από βόλια, την παλιά του πάλα και το φτωχό το φουσεκλίκι του(παλάσκα).Βλέποντας τον ο Μάρκος σηκώθηκε και του δώσε το χέρι. ’’

-    ‘’ Να έτσι ντύνονται τα παλικάρια ! ’’ ( είπε ο Μάρκος )

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Κ. ΣΟΥΤΣΟΣ – ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ  ΣΕΛ. 183 , ΠΑΡΙΣΙ 1829

ΣΕΡΣΙΓΚΑΣ - Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΦΟΡΕΣΙΑ ΣΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ

Το  υψηλό  επικάλυμμα  της  κεφαλής  από  λευκή  μουσελίνα  που  φθάνει στο πρόσωπο καλύπτει τη ράχη με πτυχές και πέφτει έως τα πόδια.

Το ανοικτό από εμπρός επανωφόρι χωρίς μανίκι είναι από ερυθρίζον βελούδο με διακόσμηση από χρυσές τρέσες . Το από κάτω φόρεμα , από σκούρο βιολετί βελούδο έχει πολύ μακρύ μανίκι, με λωρίδες στους αγκώνες από πράσινο βελούδο  στολισμένο με  κίτρινα  κορδόνια   και   χρυσούς   φραμπαλάδες.  Εμπρός  επάνω στο επίσης ανοικτό φόρεμα κρέμεται μια στολισμένη λωρίδα μουσελίνας ,  όπως μια ποδιά  και μακρύ  λευκό ποδοκάλυμμα  με κάλτσες  και παντόφλες  από  κίτρινο δέρμα.

Ένα τρίποδο παλαιάς λάμπας βρίσκεται κοντά στη γυναίκα που θέλει να ανάψει το λυχνάρι.

OTTO MAGNUS VON STACKELBERG 1787-1837

ΕΣΘΟΝΟΣ , ΝΟΜΙΚΟΣ ΔΟΚΙΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ , ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΙ ΘΑ ΜΕΤΑΝΟΗΣΩΜΕΝ; ΗΜΕΙΣ ΕΙΔΑΜΕΝ & ΕΜΑΘΑΜΕΝ ΤΟΝ ΚΩΛΟΝ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ…. , ΚΑΒΑΛΛΙΚΕΥΟΜΕΝ ΜΙΑ ΦΟΡΑΝ ΠΑΛΙΝ ΤΑ ΚΑΝΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΕΡΑΤΑ ΚΑΙ ΦΕΥΓΟΜΕΝ, ΚΑΙ ΕΡΧΟΜΕΘΑ ΚΑΙ ΣΑΣ ΣΜΙΓΟΜΕΝ ΚΑΙ ΤΟΤΕΣ ΤΡΕΧΟΥΜΕ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ….. (Ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΑΚΡΗΣ ΑΠΕΥΘΥΝΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΓΕΩΡΓΙΟ ΚΑΡΑ’Ι’ΣΚΑΚΗ )

 Ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΑΚΡΗΣ ΑΠΕΥΘΥΝΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΓΕΩΡΓΙΟ ΚΑΡΑ’Ι’ΣΚΑΚΗ

 

Καραϊσκάκης  : -  Τότε τι κοπιάζωμεν ημείς απ’ έξω;

Μακρής : - Οι κόποι σας κανέναν  διάφορον ακόμην δεν μας έδωσαν  , ο εχθρός είδες έως που μας επλησιάσεν  , τον εδιώξαμεν χωρίς βοήθειαν. Αποστάσαμεν γράφοντες να πλησιάσετε . Άλλος λέγει προτείνων το ένα , άλλος το άλλο. Τι άλλην βοήθειαν ζητούν από ημάς, να φαγωθούμεν με τον εχθρόν , μύτη με μυτη , να τον πλησιάσουν και εκείνοι , καθώς και ημείς και μαζί να τον διώξωμεν.

Αυτό να κάμετε και τίποτες άλλο. Καραϊσκάκη μόνον σε εσένα χρεωστούμεν χάριν , διότι επροσπάθησες και προσπαθείς , οι δε λοιποί είναι γιομάτοι προφάσεις (…..!!!!!)  

Καραϊσκάκης  : - Κάμετε Καπιταναίοι , καθώς σας λέγω, διότι θα μετανοήσετε και ο Θεός να μας εβγάλη καλά ως το τέλος.

Μακρής : - Τι θα μετανοήσωμεν ;; Ημείς είδαμε και εμάθαμεν τον κώλο του εχθρού , πολεμούμεν , πολεμούμεν έως ότου δυνηθώμεν , και αν δεν θελήσουν να έλθουν εις βοήθειαν , καβαλλικεύομεν μια φορά πάλιν τα κανόνια του κερατά και φεύγομεν και ερχόμεθα και σας σμίγομεν . Και τότες τρέχομεν όλοι μαζι…

Καραϊσκάκης  : - O Θεός να βοηθήση και εσάς και ημάς

(Εζήτησεν πολεμοφόδια  , τον έδωσαν και αναχώρησεν  αφού διέτρεψεν τρείς ημέρες εκεί)

Ν. ΚΑΣΟΜΟΥΛΗΣ « ΕΝΘΥΜΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ» ΤΟΜΟΣ Β’ , ΣΕΛ 144 & 145